«آنچه اصل است از دیده پنهان است». رمان شازده کوچولو

از لحظه‌ای که اولین بار شخصی را ملاقات می‌کنید، می‌خواهید هرچه سریعتر بفهمید که آن فرد چه  کسی است و چه شخصیتی دارد. انسان با توجه به برداشت خود از خصوصیات دیگر افراد است که می‌تواند در مورد ادامه ارتباط خود با او و یا قطع ارتباط تصمیم بگیرید. قضاوت در مورد شخصیت و منش یک فرد می‌تواند در تصمیم‌گیری‌های مهمی همچون ادامه یک رابطه صمیمی، استخدام یک شخص یا پذیرش پیشنهاد کار نقش اساسی داشته باشد. البته پیش داوری بر اساس منطق و واقعیت نیست بلکه بر پایه مجموعه ای از فرضیات، مفاهیم نیمه درست و گمانه زنی ها شکل می گیرد.

واقعیت این است که برخی از ویژگی های طرف مقابل را تنها با ارتباط های مداوم می توانیم بشناسیم که آن هم مسلما به گذشت زمان نیاز دارد. اما بخش مهمی از شناخت از طریق طرح سوالات درست حاصل میشود.

اگر بخواهیم به درک بهتری از ویژگیهای شخصیتی دیگری دست یابیم، گزینه‌های مختلفی پیش رویمان وجود دارد. روانشناسان در این زمینه متدهای گوناگونی ارائه کرده‌اند. بعلاوه روش‌های علمی ‌تری همچون تست 5 عامل بزرگ شخصیت NEO (این تست کلا پنج  جنبه از شخصیت شما را می سنجد. پایداری هیجانی تان، برون گرایی یا درون گرایی تان، اشتیاقتان به تجربه های تازه، توافق پذیریتان و مسئولیت پذیریتان.)، و شاخص نوع مایرز-بریگز (Myers-Briggs Type Indicator) که عموما و به اختصار (MBTI) شناخته شده  و کی از مطرح ترین آزمون ها در زمینه شناسایی تیپ شخصیتی شامل ۶۰ سوال دو گزینه ای می‌باشد، در این زمینه و شناخت ویژگیهای شخصیتی رایج هستند. 

هرچند این روشها، متدهایی الهام‌بخش در راستای خودشناسی هستند، اما کلیه این روشها در زمینه شناخت دیگران عملا ناکارآمد هستند. بطور مثال آیا عاقلانه است که برای استخدام یک کارمند ساده، دقیقه‌ها  و بلکه ساعتها زمان جهت اخذ آزمون‌های روانشناسی صرف شود؟ دانمشندان روشهای بسیار سریع‌تر و با پشتوانه دقیق علمی کشف کرده‌اند، که میتوان به کمک آنها در مدت زمان بسیار کوتاهی به شناختی نسب و دقیق از دیگران دست یافت.

در یک پژوهش، محققان کشف کردند شیوه‌ای که مردم در مورد دیگران قضاوت می‌کنند، بیش‌تر سلامت ذهنی آن‌ها را آشکار می‌کند تا شخصی که آن‌ها در حال توصیف کردن آن هستند. در حقیقت هرچه قدر فردی دیگران را شادتر، مهربان‌تر و احساسی‌تر می‌بیند نشان دهنده شاد بودن، مهربان بودن و احساسی بودن خودش است.  پروفسور داستین وود روانشناس از داشگاه ویک فارست در نورث کارولینا که این تحقیقات را انجام داده است در این باره گفت: درک و احساس شما از دیگران بخش زیادی از شخصیت شما را فاش می‌کند.

 این تحقیقات که در نشریه روانشناسی اجتماعی و شخصیتی به چاپ رسیده است نشان می‌دهد افرادی که به طور مثبت شخصیت دیگران را توصیف می‌کنند با احتمال بسیار زیادی خودشان هم دارای خصوصیات مثبت هستند.به خصوص ارتباط بسیار زیادی بین قضاوت مثبت در مورد دیگران و داشتن خصوصیاتی مانند شاد‌ بودن، شجاعت، ثبات احساسی و مهربانی در فرد قضاوت کننده وجود دارد. 

در مطالعه دیگری در دانشگاه ویک فارست که نتایج آن در پایگاه PsyBlog منتشر شده مشخص شد که به منظور شناخت ویژگیهای شخصیتی دیگر افراد کافی است از آنها درخصوص ویژگیهای بارز دیگران و احساس خود نسبت به آنها سوال شود.

آیا یک سوال می‌تواند همه چیز را آشکار کند؟

دانشمندان در این تحقیق از تعدادی از داوطلبان خواستند خصوصیات مثبت و منفی سه نفر از آشنایان خود را توصیف کنند. با انجام این کار آن‌ها اطلاعات مهمی در مورد سلامت ذهنی، گرایش‌های اجتماعی و این که این افراد خودشان چگونه توسط دیگران مورد قضاوت قرار می‌گیرند کشف کردند. نتایج نشان داد قضاوت افراد در مورد دیگران نشان‌دهنده شخصیت خود آنها است.

درواقع، بطور مثال زمانی که سوژه‌های مورد مطالعه دیگران را افرادی خوش‌قلب، شاد، مودب و به لحاظ عاطفی باثبات توصیف می‌کردند، این ویژگی‌ها را در مورد خود نیز قائل بودند. بعبارتی مثبت دیدن دیگران نشان دهنده مثبت بودن خود شماست. به بیان دیگر میزانی که شما دیگران را مثبت می‌بینید نشان می‌دهد که شما چه میزان از زندگی خود راضی هستید و چه میزان دیگران شما را دوست دارند.

این قاعده در مورد ویژگی‌های ناپسند و منفی نیز صادق است. بطور مثال تیپ‌های شخصیتی ماکیاولی (تیپ شخصیتی «ماکیاولی» از نظریه «نیکولو ماکیاولی» فیلسوف ایتالیایی قرن پانزدهم میلادی اقتباس شده است و براساس دو دیدگاه عمده‌‌: «هدف، وسیله را توجیه می‌کند»‌ و «صحبت کردن، مطابق میل مردم»، استوار می‌باشد) که عموما انسانهایی جاه‌طلب، تفرقه‌افکن، سلطه‌گر، دورو، و تخریب‌گر هستند در مورد دیگران قضاوتی منفی داشته و عموما آشنایان خود را افرادی فریب‌کار می‌پندارند. لذا افرادی که در مورد دیگران برداشت‌های بدی دارند به همان میزان نیز توسط دیگران به داشتن رفتارهای ضد اجتماعی مشهور هستند و کم‌تر مورد علاقه آن‌ها هستند. هم‌چنین افرادی که دیگران را منفی می‌بینند ممکن است در خطر ابتلا به افسردگی یا دیگر ناهنجاری‌های شخصیتی قرار داشته باشند.

نتایج این تحقیقات علاوه بر آنکه نشان‌دهنده ی ویژگی‌های اعجاب‌برانگیز مغز انسان است،میتواند محکی قابل اطمینان برای ارزیابی سریع و دقیق دیگر افراد باشد. هرچه افراد ویژگی خاصی را بیشتر در کانون تمرکز خود داشته باشند، به احتمال فراوان خود آنها از آن خصلت بهره‌مند هستند.

به خاطر بسپاریم که قضاوت هر کس در مورد دیگران، پیش از آنکه معرف «دیگران» باشد، بیانگر «شخصیت خود او» است. پس باز به جمله‌ای که ابتدای این یاددشت از قول شازده کوچولو گفتیم گریز می‌زنیم. بهتر است پیش از قضاوت در مورد دیگران از تعصبات خود آگاهی داشته و پیش‌داوریهای خود را به چالش بکشیم. سوالات زیر می تواند دید ما را نسبت به نگرش هایی که نسبت به دیگران داریم واقع بینانه تر سازد:

- آیا این نگرش صحیح است؟

- آیا به تمام حقایق مرتبط با آن دسترسی داریم و یا تنها بر چند بعد منفی تمرکز کرده‌ایم؟

- آیا به شیوه ای نا عادلانه به این فرد برچسب می زنیم؟

 

با برداشت از منبع زیر:

http://www.inc.com/jessica-stillman/how-to-read-someone-s-personality-just-ask-this-1-question.html

 

سبز باشید